یزید ابن معاویه از جمله حکمرانان بنی امیه است که نه تنها مورد لعن
شیعیان و محبان اهل بیت علیهم السلام است بلکه بزرگان اهل سنت نیز او را
مورد لعن و نفرین قرار داده اند. آنچه در پی می آید دیدگاه شماری از
نامداران اهل سنت درباره این شخصیت سیاه تاریخ است:
یزید پسر معاویه (زاده ۲۵ (قمری) / ۶۴۵ (میلادی) درگذشته ۶۴ (قمری) /
۶۸۳ (میلادی) در دمشق) دومین خلیفه دودمان اموی بود. یزید در سال ۶۰ قمری،
پس از مرگ پدرش به قدرت رسید و در مدت چهار سال حکومت بر سرزمینهای اسلامی
جنگهای خونباری را با مخالفین خود ترتیب داد.
سیره اخلاقی یزید
سیره یزید و روش زندگی او، با تمام خلفای پیش از او حتی معاویه فرق
داشت. او در حفظ شریعت اعتنایی نداشت و وحی را انکار می کرد. مردی عشرت جوی
و شراب خوار بود که به فسق شهرت داشت. او سیاست و ذکاوت پدرش را نداشت، و
کارهای حکومت را سبک میگرفت.
وقوع سه رویداد در سه سال خلافت او، به شهادت رساندن حسین بن علی و
یارانش، واقعهٔ حره، و جنگ با عبدالله بن زبیر موجب نفرت بسیاری از مسلمین
از او شد و بسیاری از علما و خطباء، در عالم شیعه و اهل سنت، لعن او را
جایز شمردند.
نظرات اهل تسنن
الیافعی: «و آن کس که امر به قتل حسین بن علی رضی الله
عنه کرد و آن کس که او را به قتل رساند و آن کس که آن را حلال دانست و راه
را برای قتل حسین بن علی فراهم داشت همهٔ اینها کافر هستند و مستحق لعن.»
– شذرات من ذهب / ابن العماد الحنبلی: ۱ / ۶۸.
التفتازانی (شرح عقاید النفسیه): «حق این است که یزید
به قتل حسین رضایت داد و او را چنین بشارت دادند و به اهل بیت رسول اهانت
کرد. پس لعنت خدا بر وی و بر یاران و همراهان اوست.»
الذهبی: «یزید ناصبی غلیظ و تندخویی بود که اخلاق سگان
را داشت و مسکر مینوشید و از هیچ معصیت و منکری روی گردان نبود. دولتش به
قتل حسین آغاز گشت و به ویرانی کعبه تمام یافت.»
ابن کثیر: «به راستی یزید پیشوایی فاسق و کافر و شایستهٔ لعن بود.» – البدایه،ج۸،ص۲۳۸
المسعودی: «و یزید مردی ستمگر و ظالم و فاسق بود و
مسوول در قتل نوادهٔ رسول خدا صلی الله علیه و سلم و اصحاب او رضی الله
عنهم است. او آشکارا شراب مینوشید و با سگان مینشست. اخلاقش اخلاق فرعون
بود. جز این که فرعون در امر رعیت مدارا بیشتر مینمود تا وی و انصاف بیشتر
داشت و تدبیر بیشتر.» مروج الذهب، ج۳، ص۸۲
و علمای بسیار دیگر از جمله سبط بن الجوزی، القاضی ابویعلی، جلالالدین
سیوطی، ابن حزم، شوکانی، جاحظ، شیخ محمد عبده، القرضاوی و احمد بن حنبل همه
یزید را کافر و فاسق دانسته و رای به جواز لعن یزید دادهاند.